کدام توزیع گنو/لینوکس را انتخاب کنیم؟
یکی از سوالاتی که توسط کاربرانی که مایل به انتقال به سیستم*عامل گنو/لینوکس هستند مطرح می*شود، انتخاب توزیع است. چرا انواع مختلفی از گنو/لینوکس وجود دارد؟ کدامیک مناسب*تر است؟ در این مقاله به معرفی اصول و مفاهیم توزیع*های گنو/لینوکس و معرفی برخی از آنها می*پردازیم و به مقایسه توزیع*های مختلف نخواهیم پرداخت و این مقوله را در مقاله جداگانه*ای بررسی خواهیم کرد.
توزیع چیست؟
اصلا توزیع چیست؟ همانطور که می*دانید، سیستم*عامل گنو/لینوکس به خودی خود یک سیستم*عامل آزاد و رایگان است. گنو/لینوکس را هر کس می*تواند جمع*آوری کرده و به نام خودش به رایگان عرضه کرده و به فروش برساند. علت چیست؟ سیستم*عامل گنو/لینوکس از بخش*های بسیار زیادی تشکیل شده که هر بخش آن توسط عده*ای خاص توسعه می*یابد که هر یک در یک سمت جهان قرار دارند. معروف است که می*گویند گنو/لینوکس مانند هواپیمایی است که هر قسمت آن را در یک کشور ساخته*اند. البته این نکته نقطه قوت آن به شمار می*رود. در صورتی که شما به عنوان یک کاربر بخواهید یک گنو/لینوکس داشته باشید، باید تمام این قطعات را جداگانه جمع*آوری کرده و پس از کامپایل استفاده نمایید. درصد کمی از مردم این امکان و توانایی را دارند. بنابراین افراد و شرکت*هایی اقدام به جمع*آوری این قطعات مجزا و قرار دادن آنها کنار هم کرده*اند و علاوه بر آن برای این مجموعه برنامه*های نصب و مدیریت نوشته*اند تا کار نصب و مدیریت سیستم را برای کاربران آسان کنند. به این مجموعه*ها که توسط افراد و شرکت*ها گرداوری شده است، توزیع یا Distribution گنو/لینوکس می*گویند.
علت تنوع توزیع*ها چیست؟
هر یک از توزیع*های گنو/لینوکس دارای ویژگی*های خاصی است که آنرا از توزیع دیگر متمایز می*کند. مثلا ممکن است برنامه*های نصب آنها با هم تفاوت داشته باشند (البته اصول نصب همه گنو/لینوکس*ها یکسان است) و یا ابزارهای مدیریتی گرافیکی تهیه شده با هم متفاوت باشند و یا نسخه برنامه*هایی که با یک توزیع خاص ارائه می*شوند جدیدتر یا قدیمی*تر باشند، محل فایل*های پیکربندی آنها متفاوت باشد، و یا ممکن است توزیع*هایی مخصوص امور خاص طراحی شده باشند. مثلا مخصوص سرویس*دهنده*ها، مخصوص ایستگاههای کاری، مخصوص کامپیوترهای قدیمی، مخصوص مدیریت شبکه، مخصوص چند رسانه*ای، مخصوص بازی و به همین ترتیب. بنابراین هر فرد یا گروه خلاقی می*تواند توزیع مخصوص خود را ارائه نماید. مثلا برخی از توزیع*ها برای نصب و پیکربندی آسان بهینه سازی شده*اند.
توزیع*ها به دو صورت تجاری و رایگان ارائه می*شوند. یعنی در ازای دریافت یا استفاده از خدمات پشتیبانی برخی از آنها باید پول پرداخت شود و برخی از آنها رایگان هستند. البته به هر حال شما در اکثر موارد قادرید تا یک توزیع گنو/لینوکس را چه رایگان و چه تجاری به تعداد نامحدود کپی و توزیع نمایید، مگر آنکه تولید کننده شما را محدود کرده باشد. اکثر توزیع*های غیر تجاری و برخی از توزیع*های تجاری بصورت رایگان از سایت*های مربوطه قابل دانلود هستند.
در صورتی که گنو/لینوکس را یاد بگیرید، مهم نیست از چه توزیعی استفاده کنید. چون همه آنها ذاتا شبیه هم هستند و تمام اموری که در یک توزیع انجام می*دهید، در توزیع دیگر نیز قابل انجام خواهد بود (شاید به نحو دیگر و با اندکی تفاوت).
برخی از توزیع*ها از ایجاد تغییرات و بهینه*سازی*هایی در توزیع*های دیگر ایجاد شده*اند که آنها را توزیع*های مبتنی بر یک توزیع می*نامند. مثلا توزیع Ubuntu یک توزیع مبتنی بر دبیان است. یا مثلا توزیع فارسی پارسیکس یک توزیع مبتنی بر KANOTIX است.
شما هم می*توانید!
بله در صورتی که گنو/لینوکس را کاملا یاد گرفته باشید و مقداری خلاقیت و برنامه نویسی بلد باشید، قادر خواهید بود تا توزیع خودتان را ایجاد کنید. راهنماهای بسیاری در مورد ایجاد یک توزیع گنو/لینوکس منتشر شده است که یکی از بهترین این راهنماها، کتاب LFS یا Linux From Scratch نام دارد که آنرا می*توانید از تنها کاربران عضو شده قادر به دیدن لینک ها هستند !!برای عضویت کلیک کنید] مطالعه یا دانلود نمایید.
کدام توزیع؟
همانطوری که در بالا اشاره کردم، هر یک از توزیع*ها دارای ویژگی*های خاص خود هستند. مثلا برنامه نصب یک توزیع بسیار راحت است و یک توزیع دیگر ممکن است از نظر پایداری و امنیت مطرح باشد و به همین ترتیب. انتخاب توزیع بستگی به شرایط زیر دارد:
- سطح علمی کاربر
- مورد استفاده از گنو/لینوکس
- ویژگی*های توزیع
- بازار
اکنون به بررسی یکایک این شرایط می*پردازیم.
الف: سطح علمی کاربر: کاربرانی که دارای آشنایی کمتری با گنو/لینوکس هستند، جذب توزیع*هایی می*شوند که دارای ابزارهای پیکربندی گرافیکی است که آنها را قادر می*سازد راحت*تر سیستم*شان را اداره و نصب نمایند. همچنین دارای نرم*افزارهای جدیدی باشد که به آنها حداکثر قابلیت*ها را ارائه نماید. از توزیع*هایی که برای کاربران تازه کار مناسب*تر هستند، می*توان اوبونتو (Ubuntu)، زوزه (SuSE)، فدورا (Fedora)، مندریوا (Mandriva)، لیندوز (Lindows)، لیکوریس (Lycoris)، مپیس (Mepis) و XandarOS را نام برد. کاربرانی که پیشرفته*تر هستند و ابزارهای پیکربندی گرافیکی برایشان مهم نبوده، کیفیت و سرعت سیستم برایشان مهم*تر است جذب توزیع*های حرفه*ای*تر مانند دبیان (Debian)، جنتو (Gentoo) و اسلکور (Slackware) می*شوند. ممکن است نصب و راه*اندازی این توزیع*ها برای کاربران تازه*کار دشوار باشد، ولی در عوض هر سه آنها بسیار باکیفیت و پایدار هستند.
ب: مورد استفاده از گنو/لینوکس: برخی از توزیع*ها مخصوص نیازهای خاصی طراحی شده*اند. مثلا امروزه از اصلی*ترین نیازها می*توان به سرویس*دهنده*ها و ایستگاه*های کاری اشاره نمود. البته برخی از توزیع*ها این امکان را به شما می*دهند که هنگام نصب، نوع مصرف آنها را تعیین کنید و با توجه به انتخاب شما، نرم*افزارهای مربوط به آن مصرف خاص نصب خواهند شد. مثلا اوبونتو، فدورا و دبیان این امکان را دارا هستند. برخی از توزیع*ها تنها مخصوص یک نیاز طراحی شده*اند و دارای ابزارهای مربوط به آن نیاز می*باشند. مثلا گنو/لینوکس کناپیکس (Knoppix) که یک توزیع روی میزی است، تنها دارای ابزارهایی است که برای کاربران روی میزی کاربرد دارد، و یا گنو/لینوکس SOL تنها به درد وظایف یک سرویس*دهنده می*خورد.
ج: ویژگی*های توزیع: برخی اوقات یک توزیع دارای ویژگی*های خاصی است که آنرا برای استفاده قابل انتخاب می*سازد. مثلا گنو/لینوکس اورالوکس (Oralux) دارای امکانات مخصوص نابینایان می*باشد. مانند شناسایی صفحه نمایش*های بریل و یا مرور صوتی وب و پست الکترونیک. و یا یک گنو/لینوکس ممکن است سخت*افزارهای خاصی را به خوبی پشتیبانی نماید. و یا ممکن است سرعت و کیفیت یک توزیع یا آسانی استفاده از آن ملاک انتخاب قرار گیرد.
د: بازار: ممکن است موجود بودن یک توزیع در بازار و یا نبود آن ملاک انتخاب باشد. مثلا در ایران فراوان*ترین توزیع گنو/لینوکس، توزیع فدورا و ردهت است. اصلا برخی افراد و موسسات گنو/لینوکس را به نام ردهت می*شناسند.
بالاخره کدام را انتخاب کنیم؟
خوب، در بازار ایران در مورد انتخاب توزیع محدودیت*های فراوانی وجود دارد. با توجه به توزیع*های موجود در بازار، برای مصارف زیر توزیع*های مقابل آن توصیه می*شوند:
مصرف میزکار(Desktop)/ایستگاه*کاری – کاربران تازه*کار: اوبونتو (Ubuntu)، زوزه (SuSE)، پارسیکس (Parsix)، مپیس (MEPIS)، فدورا (Fedora)،
مصرف میزکار(Desktop)/ایستگاه*کاری – کاربران حرفه*ای: دبیان (Debian)، اسلکور (Slackware)، جنتو (Gentoo)
مصرف سرویس*دهنده: دبیان (Debian)، اسلکور (Slackware)، فدورا (Fedora)
دیسک*های زنده: کناپیکس (Knoppix)، پارسیکس (Parsix)، کانوتیکس (Kanotix) شبدیکس (Shabdix)
توضیح اینکه دیسک*های زنده گنو/لینوکس*هایی هستند که کاملا از روی CD اجرا می*شوند و نیازی به نصب آنها روی سیستم نیست. این دیسک*ها برای مصارف آموزشی، عیب زدایی و نمایشی مناسب می*باشند.


تنها کاربران عضو شده قادر به دیدن لینک ها هستند !!برای عضویت کلیک کنید]

__________________